Brak zrozumienia
Po obu stronach brakowało zrozumienia dla stanowiska drugiej strony, mimo że każde z nich było dobrze umotywowane. Za późno zorientowano się w Niemczech, że prounijne nastroje w Polsce zaczęły się rozmywać. W Polsce natomiast podniosły się głosy, że konstytucja służy przede wszystkim niemieckim i francuskim interesom i ma zmniejszyć wpływy polskie. Uzasadnieniem dla tych zarzutów była przewidywana zmiana podziału głosów w Radzie w stosunku do uzgodnień nicejskich. Polska polityka europejska odbywała się przez moment według motta "Nicea albo śmierć!", jednak ta bardzo krytyczna postawa nie mogła się długo utrzymać wobec zmiany kursu w Hiszpanii. Szczególnie polska prawica wyrażała duże wątpliwości, a nawet otwarcie odrzucała bliską współpracę Polski i Niemiec na arenie europejskiej. Stosunki polsko-niemieckie można dzisiaj określić raczej jako "wspólnotę konfliktów" niż "wspólnotę interesów" w Unii Europejskiej. Obecnie nie można już nawet mówić o "wspólnocie sprzecznych interesów", bo to by zakładało, że obie strony uważają swoją współpracę za konieczną i sądzą, że jej znaczenie znacznie wykracza poza ramy bilateralnych relacji i rozszerza się na płaszczyznę europejską.
Polska i Niemcy już ponad pięć lat są razem w Unii Europejskiej. Rozszerzenie Unii oznaczało zamknięcie pewnego okresu w polsko-niemieckich stosunkach dwustronnych i - jak się okazało - sprzyjało ujawnieniu się konfliktów. Liczne spory ostatnich lat tłumaczy się zarówno różnicami interesów między Polską a Niemcami, jak i odmiennymi wartościami czy kulturą polityczną. Patrząc na tempo i emocje politycznej debaty, nie sposób nie zadać pytania, jak na te polityczne turbulencje reagują oba społeczeństwa. Czy różnice zdań wokół Iraku, Konstytucji Unii Europejskiej, polityki wobec Rosji i Centrum przeciwko Wypędzeniom wpłynęły na nastawienie Polaków do Niemiec
- Czy krytyczne komentarze niemieckich mediów opisujących świat polskiej polityki spowodowały pogorszenie się stosunku Niemców do Polaków
- Jaką rolę w kształtowaniu się wzajemnego wizerunku odgrywa ożywiona w obu krajach dyskusja o tożsamości i pamięci historycznej
- Jak na wzajemne postawy Polaków i Niemców wpływają coraz intensywniejsze wraz z integracją europejską kontakty między dwoma narodami
- Czy maj 2004 r. można traktować jako przełom i ważną cezurę w tym względzie