Epoka neolitu

Historia Epoka neolitu to okres zasadniczych przemian gospodarczych i społecznych spowodowanych uprawą ziemi, hodowlą bydła, umiejętnością lepienia glinianych naczyń oraz obróbką narzędzi. W okresie tym ukształtowało się odpowiednie środowisko geograficzne, z korzystnym klimatem. Z ośrodka tego płynęły najstarsze ludy rolnicze, reprezentowane przez kultury ceramiki wstęgowej rytej i kłutej. Pojawiają się też osady, w których roślinami uprawianymi jest jęczmień i pszenica. Narzędzia wykonane są z surowca występującego na terenie Cisy i Tornadu, co wskazuje na kontakty handlowe z ludźmi zamieszkującymi Słowację i Węgry. W kontaktach tych dużą rolę odegrały obniżenia karpackie, takie jak: Przełęcz Dukielska i Przełęcz Użocka. Materiały ceramiczne są bardzo różnorodne, ze względu na sposób produkcji i zdobnictwo. Znajdują się tu naczynia o dużych rozmiarach i grubych ścianach. Z rolniczym charakterem tej ludności związany jest kamień żarowy. Najmłodsza fala ludów neolitycznych, dzięki hodowli zwierząt domowych, zdołała zająć niemal całą Europę.

Człowiek jako gatunek biologiczny Dla przyrodników przynależność człowieka do świata zwierząt była oczywista od starożytności. Definiowano go jako dwunożne zwierzę mówiące. Karol Linneusz umieścił człowieka, wśród ssaków naczelnych i nazwał nasz gatunek Homo sapiens, czyli człowiek rozumny. Opisując szympansa umieścił go w tym samym gatunku. Dopiero w XIX wieku zoolodzy wydzielili małpy człekokształtne. Dane genetyczne, a także zgromadzone od czasów Darwina znaleziska kopalne pozwoliły prześledzić pierwsze ślady życia na ziemi, choć wiele szczegółów wciąż jeszcze pozostaje tajemnicą. Pogląd darnina, iż człowiek pochodził od małpy, niegdyś odrzucony znalazł potwierdzenie o swej słuszności. Dziś wiemy, że nie tylko mamy podobne do szampańskich i gorylich mózgi, linie papilarne, małżowiny usze, czy grupy krwi, ale nasze podobieństwo oceniane jest na 98%. Także nasze zachowanie społeczne i zdolności psychiczne, mają odpowiedniki u innych gatunków. Pradzieje Ziemi Rzeszowskiej i nie tylko.

Znaleziska tej kultury pochodzą z okolic Dębicy, Jasła, Jarosławia i Radymnia. Znajomość tego okresu dziejów Polski południowo - wschodniej, jest niestety dziś jeszcze oparta o zbyt małą ilość źródeł. Pilne wydaje się, więc podjęcie systematycznych badań i eksploracji terenowych, które pozwolą znacznie szerzej naświetlić najdawniejszą kartę Rzeszowa.