Germanizacja
Głównym celem hitlerowskiej polityki narodowościowej w Polsce było zgermanizowanie ziem wcielonych bezpośrednio do Rzeszy. Osiągnąć to miano dwiema drogami.W październiku 1939 roku Himmler jako główny dowódca SS otrzymał polecenie dokonania przesiedleń napływowej lub nastawionej wrogo ludności polskiej i żydowskiej do Generalnej Guberni. Największe nasilenie przesiedleń przypadło na zimę 1939-1940, jednak akcja trwała nadal przez cały rok 1940 i 1941 - aż do wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej. W okresie tym przesiedlono 0,75-1 mln mieszkańców ziem wcielonych do Rzeszy. Od połowy 1941 roku nasiliła się wysyłka ludności do robót rolnych i przemysłowych w głąb Rzeszy. Akcja ta rzadko kiedy miała charakter dobrowolny i polegała zazwyczaj na łapankach lub przymusowym poborze. Tym sposobem usunięto z kraju kolejne 2,4 mln ludności.Drugą formą osłabiania żywotności polskiego narodu była jego eksterminacja. Ze względów rasowych w pierwszym rzędzie dotknęła ona obywateli polskich pochodzenia żydowskiego, w drugiej zaś kolejności ze względów politycznych objęła ludność rdzennie polską (w tym także mniejszość polską w Niemczech). Przed wyniszczeniem chroniło jedynie przyjęcie narodowości niemieckiej (Volksdeutschtum). Wyjątkowym okrucieństwem w przeprowadzaniu eksterminacji wsławił się Artur Greiser, gauleiter okręgu Warty. W przeciwieństwie do gauleiterów Śląska i Gdańska-Prus Zachodnich (Fritza Brachta i Alberta Forstera), którzy ze względów ekonomicznych bądź demograficznych starali się zatrzymać w swoich prowincjach jak najwięcej ludności polskiej, Greiser dążył konsekwentnie do całkowitej eksterminacji ludności polskiej na swoim terytorium.
Poważnym osiągnięciem było też utworzenie polskiej organizacji metropolitalnej z siedzibą arcybiskupa w Gnieźnie. Granice tej archidiecezji na wiele wieków zachowały pierwotny kształt państwa i narodu polskiego z roku 1000. Ta polityka współpracy z Polską nie znalazła uznania u feudałów niemieckich, którzy po niespodziewanej śmierci Ottona III (1002) wysunęli na tron księcia bawarskiego Henryka. Znaleźli w nim rzecznika dawnych zwierzchniczych dążeń w stosunku do Polski.W sojuszu z Rusią odbudował państwo Kazimierz Odnowiciel (1038-1058). W toku zamieszek utracono wpływ na Pomorzu, tym razem wschodnim, gdzie do władzy doszła miejscowa dynastia książęca. Utworzone w roku 1140 biskupstwo w Wolinie już w roku 1188 zostało podporządkowane papieżowi, co oznaczało usunięcie zwierzchnictwa arcybiskupstwa gnieźnieńskiego nad tą diecezją.