Humanizm renesansu
HUMANIZM I HUMANIŚCI RENESANSU
Humanizm to początkowo ruch umysłowy zmierzający przez studia do rekonstrukcji przesłania starożytnej kultury. Potem tą nazwą zaczęto określać światopogląd renesansu, stawiając w centrum człowieka, jego potrzeby duchowe i materialne. Dla ludzi tej epoki charakterystyczne jest zafascynowanie sobą, zachwyt własnym ja, jego bogactwem i zmiennością, niezachwiana wiara we własne możliwości. Ideałem humanisty był człowiek wykształcony znający trzy najważniejsze języki: grekę, łacinę, hebrajski. I odwołujący się w swoim działaniu do osiągnięć antyku. Humaniści: Erazm z Rotterdamu, Jan Kochanowski, Mikołaj Kopernik, Gianozzo, Giovanni, Andrzej Frycz Modrzewski, Tomasz Morus.
PIEŚŃ I HORACJANIZM
Tom „Pieśni” ukazał się po śmierci Kochanowskiego w 1586 roku. Składa się on z dwóch ksiąg. O ile „Fraszki” można uznać za liryczny pamiętnik poety, to „Pieśni” są jego oficjalnym programem poetyckim i filozoficznym. Tworzył go Kochanowski przez ponad dwadzieścia lat, podążając za swoim mistrzem Horacym. Pieśń to podzielony na strofy utwór liryczny, zwykle o poważnej tematyce, nawet w znajdujących się utworach biesiadnych poeta nie pozwala sobie na żarty i swobodny ton, lecz łączy wezwania do zabawy z poważnymi refleksjami nad ludzkim losem. W pieśniach Kochanowski próbował przed wszystkim odpowiedzieć na pytanie jak żyć godnie i mądrze. Wsparciem była dla niego filozofia starożytna. W zbiorze przeważają utwory refleksyjno – filozoficzne i biesiadne. Można również znaleźć wiersze miłosne i patriotyczne.
Największym autorytetem spośród poetów starożytnych cieszył się w dobie renesansu i w stuleciach następnych Horacy, autor refleksyjnych wierszy, cechujących się wielką powściągliwością w prezentowaniu uczuć i charakterystyczną metaforyką, wiążącą przeżycia ludzkie ze światem natury. Atrakcyjna była również dla twórców filozofia życiowa zawarta w poezji Horacego, łącząca harmonijne elementy stoickie i epikurejskie. Zjawisko naśladowania Horacego nazywa się horacjanizmem.