Mieszko II
Mieszko II został koronowany i objął władzę zaraz po śmierci Bolesława Chrobrego w 1025r., wygnawszy uprzednio z kraju swych dwóch konkurentów do korony, młodszych synów Bolesława Chrobrego- Ottona i Bezpryma. Mieszko II poślubił niemiecką księżniczkę- Rychezę. Był dobrze wykształconym władcą, jak na warunki wczesnego średniowiecza- znał między innymi grekę i łacinę. W początkach swojego panowania starał się kontynuować, zapoczątkowaną przez Mieszka I i Bolesława Chrobrego, politykę poszerzania terytorium państwa- organizował między innymi ataki na pogańskie Prusy. Jego panowaniu zagroziło porozumienie władcy Rusi- Jarosława Mądrego i króla Czech. Obaj władcy napadli jednocześnie na polskie terytorium, odzyskując jednocześnie ziemie uprzednio zagrabione przez Bolesława Chrobrego- między innymi Grody Czerwieńskie. Mieszko II został zdetronizowany i skazany na wygnanie. Władzę w kraju objął jego młodszy brat- Bezprym, który na znak uległości odesłał insygnia koronacyjne niemieckiemu cesarzowi Konradowi II. W 1032r. Bezprym został skrytobójczo zamordowany i Mieszko II mógł wrócić do kraju, musiał jednak zgodzić się na sprawowanie władzy wraz ze swym młodszym bratem- Ottonem, po śmierci tego ostatniego w 1033r. Mieszko sprawował samodzielne rządy jeszcze przez rok, do czasu swej śmierci w 1034r.
Władzę w Polsce po śmierci Kazimierza Odnowiciela objął w 1058 r. Bolesław II Śmiały. Nowy władca starał się utrzymywać dobre stosunki z Czechami. W 1063r. król czeski poślubił siostrę Bolesława Śmiałego- Świętosławę. W 1076 r. władca Polski wykorzystał konflikt między papiestwem a cesarstwem i przyjął koronę z rąk papieża Grzegorza VII, ignorując tym samym sprzeciw cesarza i opowiadając się po stronie obozu papieskiego. Panowanie Bolesława Śmiałego trwało tylko trzy lata. W 1079r. doszło do zatargu pomiędzy królem a biskupem krakowskim- Stanisławem. Jak twierdzą zgodnie przekazy Galla Anonima i Wincentego Kadłubka, król zabił biskupa, stojącego w kościele przy ołtarzu i posiekał jego ciało na kawałki. Wincenty Kadłubek pisał także, iż po śmierci ciało biskupa podobno cudownie się zrosło, co mogło potwierdzić wielu naocznych świadków. Po zamordowaniu biskupa Bolesław Śmiały musiał uciekać z Polski i schronił się na Węgrzech, gdzie zmarł w 1081 r. W czasach rozbicia dzielnicowego powstała legenda dotycząca rozczłonkowanego ciała biskupa Stanisława- ponoć symbolizowało ono rozbicie Polski na poszczególne dzielnice i ponowne zjednoczenie w przyszłości.