Oratorium „Stworzenie świata”

Stworzenie świata czyli „Die Schopfung” z 1798 r. to najsłynniejsze oratorium Haydna. Haydn, autor oratorium ”Stworzenie swiata” w 1791 r. został zaproszony do Anglii. Opracowanie tekstu „stworzenia świata” Haydn powierzył swemu przyjacielowi i wielbicielowi muzyki Haendla, baronowi Gotfrydowi van Swieten. Na wzór oratoriów Haendla podzielił on treść na trzy wielkie cześci; w dwóch pierwszych przedstawił dzieło stworzenia, w trzeciej życie w raju. Rola tradycyjnego narratora została przydzielona trzem archaniołom: Gabrielowi (sopran); Urielowi (tenor) i Rafaelowi (bas). Muzyka „Stworzenia…” jest podobna do muzyki Haendla lecz Haydn w wieku 65 lat był zbyt wielką indywidualnością i zbyt doświadczony kompozytorem by naśladować tego swego poprzednika. Wspólna obydwu kompozytorom była prostota i bezpośredniość wypowiedzi oraz świetna a przy tym nadzwyczaj swobodna konstrukcja. Utwór przedstawia kolejne dni stworzenia świata. Pierwszy raz został wykonany 23 IV 1798 r. w które zostało ono wystawione także w wiedeńskim teatrze miejskim. Był tam wielki tłum , a oratorium słychac było w ciszy i skupieniu przerywanej aplauzami po każdej części. Kariera Telemana Georg Philip Telemann żył 86 lat a Jego twórczość była bardzo bogata. Georg Philip Telemann żył w latach 1681-1767. Urodził się w Hamburgu jako syn pastora. Już wieku 12 lat rozpoczął komponowanie pierwszej swojej opery Sigismundus. Najpierw uczył się w Zellerfeld a następnie w Hildesheim, a od 1701 r. Lipsku gdzie założył też towarzystwo znane jako „Collegium musicum”. W 1705 r. został kapelmistrzem przy księciu Erdmannie w Sorau (obecnie żary). W 1721 r. osiadł w Hamburgu i został kierownikiem muzycznym pięciu głównych kościołów. Pisał muzykę świecką i religijną, pozostawił po sobie m.in. 600 uwertur w stylu francuskim, koncerty , sonaty, pok. 1000 suit orkiestrowych, 60 oper, 12 całorocznych cyklów mszalnych, 44 pasje, oratoria, kantaty, kilkadziesiąt mszy, nabożeństwa żałobne i weselne oraz wielką ilość drobniejszych utworów wokalnych i instrumentalnych. W 1733 r, skomponował Tafelmusik – 18 utworów przeznaczonych do wykonywania podczas posiłków . Otworzył też drugie Collegium musicum i dyrygował przedstawieniami operowymi. Podczas pobytu na Śląsku – w Pszczynie, oraz w Krakowie Telemann zapoznał się z polską muzyką ludową. Telemann umiał też zadbać o reklamę. W 1740 r. zrezygnował z komponowania i poświęcił się wydawaniu książek na temat teorii muzyki. Przez 15 lat nie napisał prawie nic by dopiero w 1755 r. powrócić do komponowania. Napisał wtedy m.in. kilka oratoriów. Zmarł w wieku 86 lat w Hamburgu Utwory Telemana Georg Philip Telemann był kompozytorem wielu utworów zwłaszcza suit i koncertów. Telemann stworzył ok. 600 suit, wydawał je drukiem lub puszczał w obieg w rękopisach (często pod pseudonimem Melante). Tworzył różne rodzaje suit – od poważnych i wytwornych utworów do komicznych jak np. suity na 4 rogi. Tematy suit Telemana były bardzo różne. Najbardziej znaną jest Don Kichot. Składa się z 8 części: Largo. Allegro – Przebudzenie don Kichota – Walka z wiatrakami – westchnienia miłosne – Oszukany Sanczo Pansa – Galop rosynanta – Galop osła Sanczo Pansy – Zakończenie. Inne znane utwory Telemana to tria i sonaty takie jak: Sonata Triowa g-moll; Trio z II suity e-moll z Tafelmusik. Koncerty; Opery i Kantaty: Koncert na obój, orkiestrę smyczkową i continuo d-moll; Koncert D-dur na trzy trąbki; Koncert na flet D-dur; Koncert na trąbkę D-dur; Podwójny koncert na dwa rogi i orkiestrę Es-dur; Opery: Satyrs in Arkadia; Der geduldige Sokrates; Pimpione; Flavius Betoridus; don Quichotte der Lawenritter; Kantaty: Trauer Music ene kunsterahrenen Canarienvogels; Der Schulmeister; die Tageszeiten.