Symfonie paryskie
Symfonie paryskie
Symfonie „paryskie” powstały w okresie pobytu Haydna w Paryżu.
W „symfoniach paryskich” styl symfoniczny był już wykształcony. Tematyka, swobodna i indywidualnie formowana zbliżyła się do naiwnego tonu muzyki ludowej. Samodzielne i wyraziste tematy oraz ich motywy spełniają teraz zasadnicza rolę. Z nich ukształtowały się poszczególne części, a zwłaszcza pierwsza, w której przetworzenie nabiera już często właściwego znaczenia, Haydn w ten sposób stał się „ojcem nowej orkiestry”. Usunąwszy z niej definitywnie klawesyn, zarzucił dotychczasowy sposób instrumentowania w którym zestawiał instrumenty smyczkowe z dętymi w dwa chóry z dominująca rolą kwintetu smyczkowego, za to traktuje instrumenty bardziej indywidualnie wykorzystując ich charakterystyczne możliwości techniczne oraz koloryt brzmieniowy. Z pokaźnej liczby symfonii paryskich znanych jest najbardziej 6 dzieł: Symfonia D-dur nr 73 „La chasse”; Symfonia C-dur nr 82 L’ours; Symfonia g-moll nr 83 „La poule; Symfonia b-dur nr 85 La reine”; symfonia G-dur nr 88; Symfonia g-dur nr 92 „Oksfordzka
Symfonie Londyńskie
Symfonie Londyńskie powstałe w czasie pobytu Haydna nie zapoczątkowały nowego etapu w jego twórczości.
Pierwsza z symfonii londyńskich Symfonia D-dur nr 93 powstała w 1791 r. Jest chyba najmniej interesującym dziełem z tej serii. Po Allegro w I cześci i Largo w II cześci ważniejsze są ostatnie dwa ogniwa cyklu: wdzięczny Menuet z III części i dośc efektowny Finał (Presto) z oryginalnym „rycerskim” tematem. Szczególna popularnością wśród „symfonii londyńskich” cieszy się pochodząca z 1791 r. symfonia g-dur nr 94 „Mit dem Paukenschalg” („Z uderzeniem w kocioł”)., kompozycja o mistrzowskiej pracy tematycznej. Symfonia c-moll nr 95 z 1701 r. wyróznia się rzadką u Haydna tonacją molową. Z kolei Symfonia D-dur nr 96 z 1791 r. rozpoczyna szereg czterech mniej znanych symfonii londyńskich. Symfonia C- dur nr 79 ( z lat 1791-92) należy do rzadko wykonywanych i mało znanych symfonii Haydna, choć jest jedną z najokazalszych „symfonii londyńskich” i niewiele chyba ustępuje najbardziej uznanym dziełom ze swojej serii. Symfonia B-dur nr 98 z 1792 r. jest prawie całkiem nie grywana. W symfoniach londyńskich wprowadzał Haydn szereg innowacji dla poszerzenia możliwości wyrazowych i technicznych.