Przywileje szlachty

Historia Szlachta potrafiła zapewnić sobie wiele praw, które musiały być przestrzegane nawet przez samego króla.Szlachcic miał prawo wyróżniać się spośród innych ludzi. W tym celu mógł używać swojego zewnętrznego znaku rozpoznawczego, jakim był herb. Wielu szlachcicom przysługiwały także różnego rodzaju zawołania, czyli okrzyki bojowe, zwołujące członków rodu, używających tego samego herbu. Szlachcic miał prawo zmuszać poddanych chłopów do wykonywania bezpłatnej pracy na terenie ziemi dworskiej. Szlachta zwolniona była z płacenia podatków i ceł, zapewniła sobie nietykalność osobistą oraz nietykalność dóbr. Szlachta była reprezentacją stanową na sejmikach i w sejmie, miała wyłączne prawo do obierania urzędów państwowych oraz do pełnienia wyższych godności w kościele. Szlachta mogła wybierać króla i wypowiadać mu posłuszeństwo. Szczególne kontrowersje wzbudzało prawo liberum veto, czyli przywilej zrywania sejmu przez jednego posła okrzykiem "nie pozwalam". Zasada ta kwestionowała prawo zawierania ustaw metodą większości głosów, głosiła zasadę "nic o nas bez nas". Tak rozbudowane przywileje szlacheckie doprowadziły do utraty wolności przez Polskę.

Jedyny obowiązek szlachty - pospolite ruszenie.Szlachta mogła się poszczycić niezwykłą ilością przywilejów. Odgrywała decydującą rolę w państwie. Można oczekiwać, że w takiej sytuacji, jako zadośćuczynienie za wszelkie prawa, szlachta będzie miała także obowiązki względem państwa. Jednak jedynym zobowiązaniem mężczyzn pochodzących ze szlachetnych rodów była służba rycerska, zwana pospolitym ruszeniem. Ta ludność kraju, która zdolna była do walki, winna na rozkaz króla stawić się konno i orężnie, w celu obrony kraju przed nieprzyjacielem. W Polsce ten obowiązek ciążył na szlachcie od XIII wieku, jednak już od połowy wieku XV jego wartość wojskowa zaczęła gwałtownie spadać. Ten obowiązek szlachta zaczęła szybko wykorzystywać jako kartę przetargową w różnego rodzaju sporach. Okazało się, że arystokracja w żaden sposób nie poczuwa się do wypełniania swojego obowiązku. Ta instytucja przestała w Polsce oficjalnie istnieć w 1794 roku. Brak jakichkolwiek innych obowiązków szlachty, nadmierne przywileje doprowadziły do tego, że kraj, pozbawiony silnego przywódcy, upadł. Nikt nie znalazł również sposobu, aby egzekwować wykonywanie przez szlachtę jej jedynego obowiązku.