Rektor szkoły

Historia Rektorem Szkoły Głównej w Warszawie w okresie zaboru rosyjskiego był Józef Mianowski. Żył on w latach 1804-1879. Co ciekawe był on bardzo dobrym przyjacielem Adama Mickiewicza. Z zawodu był lekarzem i ten fakt paradoksalnie doprowadził go na posadę rektora. Miał bardzo dobre kontakty z rodziną carską, ponieważ osobiście ją leczył. Dzięki temu mógł liczyć na wiele ustępstw ze strony cara. Po śmierci Mianowskiego została utworzona wspaniała fundacja na rzecz popierania nauki polskiej oraz oświaty. Działalność tej fundacji zanikła z czasem, ale została wznowiona w 1991 roku. Za kadencji Mianowskiego doszło jednak do zamknięcia Szkoły Głównej i nie pomogły tu nawet jego znajomości. Car przemianował ten dawny uniwersytet warszawski na Carski Uniwersytet. Stało się to w 1870 roku. Zabiegi Wielopolskiego również nic tu nie pomogły. Należy jednak podkreślić, ze Wielopolski mając przeciwko sobie takiego wroga, jakim był car Rosji i tak starał się zrobić jak najwięcej dla polskiej oświaty, choćby drogą dużych ustępstw. Oczywiście miał wiele trudności z podjęciem jednoznacznej decyzji, co do współpracy z caratem bądź walki przeciwko niemu. Skłoniło go do tego ostatecznie rzeź galicyjska, która miała miejsce niedaleko jego dóbr ziemskich. Wtedy to właśnie zdecydował, że nie będzie dogadywał się z Austriakami.

W okresie autonomii galicyjskiej rządził bardzo liberalnie Franciszek Józef I. Teren zaboru austriackiego był zagłębiem wielu wybitnych jak również wykształconych ludzi. Mieszkało tam wielu nauczycieli, którzy potem nieśli oświatę na inne ziemie polskie. Już w 1867 roku wprowadzono tam język polski jako urzędowy. Systematycznie już od lat sześćdziesiątych do 1873 roku kształtowały się instytucje autonomiczne, oraz wszystkie kategorie władzy. Po polsku formułowano wiele pism dotyczących polskiej oświaty. W okresie autonomii galicyjskiej bez problemu rozwijały się uniwersytety, a mianowicie uniwersytet lwowski oraz jagielloński. Władze oświatowe miały dobre możliwości rozwoju i samoorganizowania się. Tak samo jak organizacje polityczne. Należy wspomnieć, ze język polski był językiem wykładowym wcześniej na uniwersytecie jagiellońskim, gdyż lwowski był uniwersytetem wielonarodowościowym. W okresie autonomii galicyjskiej powstała Rada szkolna Krajowa, która zarządzała oświatą polską. Rada ta miała prawo wydawania rozporządzeń oraz ustaw. Inauguracja odbyła się we Lwowie, w 1868 roku. W skład rady wchodzili przedstawiciele władz zaborczych, przedstawicieli administracji Lwowa oraz Krakowa, duchowieństwo i nauczyciele. Początkowo miała ona wpływa na szkoły średnie. Później miały też prawo mianowania dyrektorów i inspektorów.





Tagi: dokument, rozmowa, student

Podział strony