Rozmowa Mistrza
ROZMOWA MISTRZA POLIKARPA ZE ŚMIERCIĄ
Ten utwór nawiązuje do hasła „memento Mori”. Śmierć była ukazana jako brama, walka dobrem ze złem, była czymś koniecznym i nieodgadnionym. W tym utworze śmierć z wyglądu została ukazana jakoś coś okropnego, budzącego wstręt i obrzydzenie. Polikarp chciał porozmawiać ze śmiercią, aby dowiedzieć się skąd ona się wzięła. Chciał ją nawet przekupić. Z tej strony wynika, że śmierci nie da się przekupić. Jest ukazana z kosą, która jest jej atrybutem władzy. Śmierć nie patrzy kim człowiek jest, jakie piastuje urzędy, czy jest bogaty czy też nie ma nic. Polikarp najpierw był odważny i ciekawy, później spokorniał. Pytania które zadawał śmierci były bezsensowne. Mistrz Polikarp jest postacią groteskową, śmieszną wskazuje na to próba spotkania ze śmiercią. Był osobą wykształconą, wydawało się, że jest inteligentny a zadawał takie głupie pytania, jakby był prostakiem bez żadnej wierzy i wykształcenia. Śmierć przedstawiona jest w sposób zabawny. Jest tutaj ukazany tragizm, że śmierć zabiera wszystkich ludzi. Śmierć jest sprawiedliwa bo nie patrzy na majętność człowieka, ona każdego doścignie i każdego zabierze na ten drugi tajemniczy dla człowieka świat. Jest tutaj również satyra, gdyż temat jest przedstawiony w krzywym zwierciadle.
Taniec śmierci – motyw ten rozwinął się w kulturze późnego średniowiecza, być może pod wpływem straszliwych epidemii. Jest to szkielet z upiornym uśmiechem, prowadzący korowód przedstawicieli różnych stanów. Ci przedstawiciele prowadzeni są na śmierć. Motyw ten stał się później jednym z ulubionych tematów sztuki średniowiecznej. Opierał się na kontrastach, zderzył komizm z grozą. W paradoksalny sposób upiorny taniec oswajał śmierć, uczył pogardy dla życia, ale również bawił i przynosił pociechę.
UBI SUNT I WIELKI TESTAMENT
Ludzie średniowiecz często stawiali sobie pytanie: gdzie są ci, którzy niegdyś rządzili światem. W ten sposób rozwinął się motyw zwany z łaciny „ubi sunt?”. Polegał on na wyliczeniu jakiś sławnych postaci oraz na powtarzanym wciąż pytaniu gdzie one się podziały. Po sławie, bogactwie, i urodzie pozostaje tylko pusty szelest słów.
Wielki Testament jest utworem, który odzwierciedla niepokoje jesieni, czyli schyłku średniowiecza. Powstał wkrótce po wyjściu zrujnowanego i chorego poety z lochów paryskiego więzienia. Poemat jest zgodnie z tytułową formą żegnaniem się ze światem oraz rozrachunkiem z przyjaciółmi i wrogami. Świat Villona to Paryż ludzi ubogich, tęskniących za lepszym życiem. Nie ma tutaj miejsca na heroizm, rycerskie gesty, sztuczną dworską miłość. Ludzie kupują wszystko, życie, miłość, uczucia, wino. Poeta zafascynowany jest przemijaniem urody świata i nieuchronnością śmierci. Villon potrafił być wulgarnym, ale także umiał zdobyć się na liryczną refleksję. W „Wielkim Testamencie” pojawia się nowy literacki bohater, człowiek przeciętny, niewyróżniający się ani urodzeniem, ani czynem, czy urodą.