Oratorium Samson

Oratorium Samson Praca nad tym „heroicznym oratorium” zajęła Haendlowi pięć tygodni. Dzieło rozpoczyna się od 3 –częściowej symfonii (uwertury). Nie ma ona wprawdzie związku z muzyczną treścią oratorium, lecz dobrze wprowadza w nastrój. Do kolejnej arii Samsona błagającego Boga o pomoc dla swego ludu dołącza się chór Izraelitów. W II akcie, w I scenie Dalila błaga Samsona o wybaczenie i stara się odzyskać jego uczucie. Duet Samsona i Dalilli i chór dziewcząt stanowią najpiękniejsze fragmenty w całej twórczości oratoryjnej Händla. W drugiej scenie pojawia się Harapa który ma walczyć z Samsonem w czasie święta Filistynów. Obaj siłacze toczą ze sobą ostry pojedynek słowny. Mitak pyta się kto jest większy: Dagon – twór ludzki, czy Jahwe bóg i tym samym wciąga do akcji oba antagonistyczne chóry: Izraelitów i Filistynów. Na początku II aktu Harapa wzywa Samsona do walki. Samson odmawia co Harapa przyjmuje z oburzeniem. Jednakże chór izraelitów podnosi na duchu Samsona, który postanawia poświęcić się dla Boga, żegna się i odchodzi. Tymczasem pewni zwycięstwa harapy Filistyni intonują triumfalny śpiew. Nagłe wzburzenie w orkiestrze i dzikie okrzyki chóru kończy przejmująca cisza… Goniec przybywa z wieścią o ostatnim bohaterskim czynie Samsona. Nadzieja, radość i wola zwycięstwa wstępują w serca chóru który intonuje pochwalny hymn na cześć Jahwe, gdyż bohaterstwo Samsona przyniosło wolność i sławę ludowi Izraela. Muzyka plenerowa Innym dokonaniem Haendla jest bogaty dorobek w dziedzinie muzyki plenerowej. Haendel lubił komponować dzieła przystępne, dla szerokiej publiczności. O tych tendencjach świadczą jasno oratoria Haendla czy jego concerti grossi, zaś ich najpełniejszą realizację stanowią utwory przeznaczone do wykonywania na otwartym powietrzu – muzyka plenerowa. Na urządzane w parkach czy ogrodach krótkie koncerty Haendel pisał takie okolicznościowe utwory jak Muzyka na wodzie (water music) czy też firework music (Muzyka sztucznych ogni). Muzyka na wodzie została wydana w 1740 r. Jest to bardzo piękny przykład muzyki lekkiej. Kompozycja ta jest rozległa, trwa godzinę i często wykonuje się też Uwerturę. Z kolei muzyka ogni sztucznych powstała w 1794 r. dla ucczenia pokoju w Akwizgranie. Wykonanie utworu towarzyszyło pokazowi ogni sztucznych w londyńskim Green Park. Olśniewające instrumentalnym blaskiem „Ognie sztuczne” rozpoczynają się okazałą Uwertura, po której następuje cykl różnych utworów. Są tu i tańce a także utwory odpowiadające ogniom sztucznym. Noszą tytuły: uroczyste Largo alla siciliana – nazwane jest La Paix (Pokój), zaś żywe Allegro – Rejouistance (Radość). Koncerty organowe Wśród instrumentalnych dzieł Haendla poważną pozycję stanowią koncerty organowe. Przedstawiając angielskiej publiczności oratoria: Ester i Deborah, Haendel postanowił uatrakcyjnić ich wykonanie osobistą grą na organach. Haendel wykorzystał orkiestre w połączeniu z organami tworząc w ten sposób nowy gatunek – koncert organowy z orkiestrą. Z biegiem lat skomponował on ok. 20 koncertów organowych wydanych w kilku zbiorach z których tylko 7 uchodzi za działa całkowicie oryginalne. Koncerty te zgodnie z założeniem samego kompozytora mogą być wykonywane równie dobrze na klawesynie jak i na fortepianie. Koncerty organowe Haendla utrzymane są we włoskim późnobarokowym stylu. Ze współpracy między organami a orkiestrą wywodzi się dialogowy sposób ujęcia. Nie jest to jednoznacznie muzyka kościelna, lecz muzyka przeznaczona wyraźnie dla sali koncertowej. Do najciekawszych koncertów autorstwa Jerzego Fryderyka Haendla zalicza się: Concerto in G minor Op. 4 No .1; concerto in B flat, Op. 4 No. 2; Concerto in G minor , Op. 4 no. 3; Concerto in F, Op. 4 no. 4; Concerto in F, Op. 4 No. 5; Concerto in B flat, Op. 4 No. 6.