Zakres nauki
W szkołach średnich czy to prywatnych, czy publicznych, nauka odbywała się po łacinie. Zamożni rodzice kształtowali swoje dzieci już od najmłodszych lat. Uczeń, który wstępował do szkoły katedralnej musiał znać już trochę łacinę. Musiał też mieć podstawy czytania oraz pisania. Najpierw odbywał się nauka elementarna a potem następowała właściwa nauka szkolna, która składała się z rozmaitych wiadomości świeckich. Cele edukacyjne to na pewno studia teologiczne, których podwaliną było siedem sztuk wyzwolonych. Najważniejsza jednak w całym toku nauczania był łacina. Dialektyki nauczano pobieżnie. Potem dopiero ściśle była ona związana z gramatyka oraz łaciną. Szkoły kościelne były utrzymywane przez nauczycieli, nadzór nad nią sprawował biskup, który wyznaczał do bezpośredniego nadzoru scholastyka. Szkoły katedralne miały kształcić kleryków. Plebani mieli brać pod opiekę chłopców, którzy się do nich zgłaszali. Przyjmowano ich początkowo do nauki śpiewania oraz pomocy kościelnej. Uczono ich również łaciny, czytania oraz modlitw. Przed trzynastym wiekiem nie było w Polsce żadnej szkoły oprócz kolegiackiej, katedralnej czy klasztornej, każda, więc była uzależniona od kościoła.
Podnoszący się poziom życia gospodarczego ułatwiał formowanie się miejskiej kultury jak również zainteresowanie mieszczańskim szkolnictwem. Nauka miała odtąd związek z życiem gospodarczym. Często szkoły mieszczańskie były pozbawione wpływu kościoła. Nauczycielami często byli nauczyciele pochodzenie niemieckiego. Nadzór nad szkoła miały świeckie władze mieszczańskie. To właśnie one dążyły do uniezależnienia szkół jak również władz kościelnych. Co ciekawe nawet na wsi chcieli uniezależnić się od kościoła. Natomiast miejska szkoła parafialna miała przygotować chłopców do konkretnych zadań życiowych, życiowych nie tak jak szkoła kościelna, wyłącznie do zrozumienia teologii. Polskie szkoły katedralne przygotowywały do studiów biblii, na bazie siedmiu sztuk wyzwolonych. Istniały przy nich szkoły elementarne, zwane szkołami przygotowującymi. W Polsce istniały również szkoły parafialne, dokładnie trzy typy takich szkół. Nauczanie średniowieczne w szkołach polskich było uzależnione pod względem materialnym albo od władz duchownych, albo rady miejskiej. Bywało jednak tez tak, że szkoły były utrzymywane przez mieszkańców miasta lub wsi, albo radę miejską. Nauczyciele w polskich szkołach mieli bardzo wielkie poważanie, a ich warunki bytowe były znacznie wyższa niż warunki nauczycieli w europie zachodniej. Jeśli chodzi o polskie szkoły katedralne, to powstały one dopiero, gdy wystąpiła konieczność kształcenia kleru, prawników i medyków w dwunastym wieku.